Nghe đâu cô này dạy tốt. Cô kia quản trẻ giỏi. Lớp nọ học được nhiều chữ, nhiều số. Phụ huynh truyền tai nhau rồi lần lượt xin chuyển. Năm 3 tuổi, lớp thằng Tí có 20 đứa. Lên lớp 4 tuổi, lớp còn chưa đến 10. Hơn 10 đứa kia, nghe đâu sang lớp tốt hơn.
“Tốt hơn” cụ thể là thế nào thì phụ huynh chưa rõ, chỉ nghe kể. Chuyện con cái vốn vậy. Chỉ cần nghe nhà khác đã lo trước một bước là mình cũng thấy sốt ruột. Người ta chuyển thì mình sợ ở lại. Người ta chọn cô này thì mình sợ con học cô kia không tốt. Người ta cho con học trước thì lại lo con mình chậm. Cuối cùng, cái lo của người này kéo theo cái lo của người khác, thành một cuộc chạy.
“Chạy lớp”.
Chỉ có thằng Tí và các bạn là chẳng biết mình đang đứng giữa một cuộc đua. Bạn cũ chuyển đi, Tí buồn vài hôm rồi thôi. Sáng vẫn đeo cái ba lô hình ô tô đến trường. Chiều về vẫn kể chuyện hôm nay được tưới cây, được nặn đất, bị bạn giành đồ chơi rồi lát sau lại chơi với nhau. Có hôm, nó mang về một bức tranh chẳng ai nhìn ra hình gì. Nó bảo đấy là khủng long. Thế thì là khủng long.
Hay thay, bố mẹ Tí thì khác, chưa từng tính chuyển. Hai năm 4 tuổi, 5 tuổi quả thật quan trọng. Sau đó là lớp 1, rồi một quãng đường học hành dài phía trước. Làm cha mẹ, ai chẳng muốn con gặp được cô tốt. Nhưng nghĩ kỹ lại mới thấy, chữ “tốt” với một đứa trẻ 4 tuổi đôi khi khác với chữ “tốt” của người lớn.
Người lớn thích con vào lớp có nền nếp. Thích con biết chữ sớm. Biết đếm. Biết ngồi im. Biết làm được những thứ có thể nhìn thấy ngay, thậm chí hơn con nhà người ta. Còn trẻ con thì cần những thứ khác.
Có lần mẹ Tí đến đón sớm. Ngó qua cửa sổ, chị thấy nó đang dùng khăn, tự tay loay hoay lau nước đổ ra bàn. Tối về, bố mẹ thử dạy Tí vài chữ cái. Nó nhớ trước quên sau. Một lúc đã lấy mấy tấm thẻ chữ dựng thành cái nhà tí hon. Bố mẹ nó nhìn nhau cười.
Nó thích vầy nước trong nhà tắm hơn là nhìn trang vở. Thích hỏi vì sao con gà trống biết gáy mà con gà mái thì không. Vì sao trời mưa, sao trời nắng. Những câu hỏi ấy rồi cũng sẽ ít dần khi nó lớn. Còn chữ nghĩa, sau này nó sẽ có cả chục năm để học.
Đó là lý do bố mẹ Tí quyết định không chuyển. Không phải vì nghĩ cô nào cũng giống nhau, cũng không phải vì nghĩ chuyện học hành chẳng quan trọng. Chỉ là họ thấy thằng bé vẫn vui khi đến lớp. Vẫn ngoan và lễ phép. Vẫn quý cô. Vẫn có chuyện để kể mỗi chiều. Vẫn đang học cách tự làm những việc của mình.
Thế là lớp tốt rồi.
Có hôm ở lớp, cô cho bọn trẻ gieo mấy hạt đậu vào cốc đất nhỏ và mang về nhà. Tí ngày nào cũng ngó xem cây đã mọc chưa. Trẻ con vốn không giỏi chờ đợi. Chúng muốn gieo hôm nay, mai đã có cây. Nhưng cây thì có cách lớn của cây. Phải có đất. Có nước. Có nắng. Rồi chờ.
Trẻ con chắc cũng vậy. Không thể bỏ mặc cho tự lớn. Nhưng cũng không thể sốt ruột mà dùng tay kéo nó lên cho nhanh. Cha mẹ vẫn phải chọn cho con điều tốt nhất trong khả năng của mình. Nhưng có lẽ điều tốt nhất không phải lúc nào cũng là thứ người khác đang giành nhau.
Thằng Tí vẫn ở lớp cũ và có thêm bạn mới. Nó vẫn chơi nhiều, vẫn nghịch, vẫn nói ngọng, vẫn đi dép nhầm chân và vẫn vui vẻ. Bố mẹ nó vẫn nhìn nhau cười khi nói về chuyện “chạy lớp”.
Một đứa trẻ có lúc phải cầm tay, có lúc phải thúc, nhưng cũng có đoạn nên để nó thong thả. Tuổi thơ vốn đã ngắn. Không cần kéo nó đi nhanh hơn chỉ vì sợ thua con nhà người ta.
Còn chuyện nuôi dạy con, lo thì vẫn phải lo. Nhưng có những điều, sau khi đã làm hết phần của mình, cũng nên để lại một chút cho hai chữ:
Tùy duyên.
Sực nhớ đến hai câu thơ nổi tiếng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bài thơ “Trẻ con”: Trẻ em như búp trên cành, biết ăn biết ngủ biết học hành là ngoan.
