Ký sự văn hóa
Ký sự hầu đồng: Thăm nghệ nhân Bùi Tuấn Mã tại Đông Cuông Vọng Từ
Trung tuần tháng Hai âm lịch năm Ất Tỵ 2025, tiết xuân còn vương vấn, tôi hữu duyên được đặt chân tới Đông Cuông Vọng Từ – nơi thờ Chúa Bà Đông Cuông, vị thần linh thiêng gắn với tín ngưỡng Tứ phủ của người Việt. Đây là lần thứ ba trong năm tôi đến chiêm bái các bản điện thờ chính cung Chúa Bà, nhưng cảm xúc đều nguyên vẹn như nhau: sự kính cẩn trước không gian thờ tự trang nghiêm, sự ấm áp của tình người và lòng tôn kính đối với một di sản văn hóa dân gian lâu đời.
Ký sự văn hoá hầu đồng: Gặp gỡ Nghệ nhân Trần Văn Hải tại xứ Lạng đầu xuân
Những ngày đầu xuân, cái rét ngọt ôm trọn không gian Liên hoan diễn xướng Chầu văn tỉnh Lạng Sơn mở rộng năm 2025. Mưa bụi giăng giăng trên những con đường dẫn về đền Cửa Đông – nơi thờ Quan Lớn Đệ Tam. Giữa hàng trăm nghệ nhân, thanh đồng từ khắp nơi tề tựu, tôi bắt gặp anh Trần Văn Hải – một thanh đồng đã có cho mình hơn hai thập kỷ gắn bó với tín ngưỡng thờ Mẫu.
Ký sự hầu đồng: Thượng Nguyên uy linh tại đền Rừng
Từ bao đời nay, ngày rằm tháng Giêng - Tết Thượng Nguyên - vẫn được người Việt xem là dịp linh thiêng, khi trời đất giao hòa, lòng người hướng thiện, Trời - Phật - Thánh Thần ban phúc lành cho nhân gian. Ở chốn địa linh đền Rừng, giữa không khí xuân còn vương sắc đào hồng, lễ Thượng Nguyên không chỉ là cuộc hành hương về với cõi tâm linh mà còn là dịp để chứng kiến một nghi lễ huyền nhiệm - vấn hầu của Nghệ nhân, thủ nhang Hoàng Xuân Mai.
Thăm Đông Cuông Vọng Từ trong tiết Thượng Nguyên
Tết Nguyên Tiêu – hay còn gọi là Tết Thượng Nguyên – là một trong ba kỳ lễ quan trọng trong năm theo quan niệm dân gian, bên cạnh Tết Trung Nguyên (rằm tháng Bảy) và Tết Hạ Nguyên (rằm tháng Mười). Nếu Trung Nguyên là dịp Địa quan xá tội vong nhân, Hạ Nguyên là lúc Thủy quan giải ách, thì Thượng Nguyên là thời điểm Thiên quan tứ phước – trời ban phúc lành cho nhân gian.
Về Mường Bi xem hội
Được lời mời của anh bạn, Tết Nguyên đán xong, chúng tôi ngược sông Đà lên vùng đất cổ Mường Bi chơi xuân và xem lễ hội khai hạ vào ngày mùng bẩy tháng giêng của đồng bào nơi đây. Trên đường du xuân ấy, tôi chợt nhớ đến câu nói của người xưa về đất Mường ở tỉnh Hòa Bình: “Nhất Bi, nhì Vang tam Thàng, tứ Động”.
Về Lăng Sương nghe kể chuyện thuở hồng hoang
Đi ngược sông Đà, bắt đầu từ ngã ba Bạch Hạc lên thủ phủ xứ Mường với thành phố thủy điện lung linh, chúng tôi rẽ vào chiêm bái đền Lăng Sương. Bây giờ đền Lăng Sương đã Nhà nước được xếp hạng di tích quốc gia. Đó là một ngôi đền bề thế, khang trang, rộng rãi và có bề dày lịch sử văn hóa nhất trong vùng. Có thể nói, đền Lăng Sương cùng với Đền Hùng ở xã Hy Cương, thành phố Việt Trì và đền Mẫu Âu Cơ ở xã Hiền Lương, huyện Hạ Hòa (cùng ở Phú Thọ) đã làm thành một tam giác lễ hội tâm linh mùa Xu...
Thăm đền Rừng đầu xuân
Tiết Lập xuân năm Ất Tỵ 2025, tôi trở lại đền Rừng, bái yết Phật Thánh và chúc Tết nghệ nhân, thủ nhang Hoàng Xuân Mai, lắng nghe những câu chuyện đầu năm đầy hứng khởi.
Một chiều đầu Xuân ở Khu lưu niệm Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh
Chiều Xuân Ất Tỵ 2025, trời se lạnh, cơn gió đầu mùa mỏng tang vội vàng nối đuôi nhau lướt qua những nhành lá non mơn mởn, cuốn theo mùi hương trầm phảng phất từ các nếp nhà. Tôi ghé thăm Khu lưu niệm Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh (1915 - 1998) - người con ưu tú của mảnh đất Hưng Yên địa linh nhân kiệt.
Hà Giang: Xuân về trên bản Nậm Hồng, huyện Hoàng Su Phì
Mùa Xuân ở bản Nậm Hồng, xã Thông Nguyên, huyện Hoàng Su Phì, Hà Giang bắt đầu khi cây đào rừng trước nhà bung nở những cánh hoa phớt hồng. Cộng đồng người Dao đỏ - chủ nhân của mảnh đất Nậm Hồng cũng hân hoan đón Tết truyền thống của dân tộc.
Lũng Pô, nơi nhất định phải đến
Tôi đã từng đến chào cờ trên đỉnh Lũng Cú và checkin ở điểm cực Bắc (Hà Giang) nay lại chào cờ trên đỉnh Lũng Pô và checkin bên cột mộc 92, thật tự hào và thích thú. Một nơi là “chóp nón” linh thiêng, đầy kiêu hãnh của đất mẹ Việt Nam và một chỗ “nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt” để làm thành một đồng bằng châu thổ rộng lớn, trù phú - cái nôi của nền văn minh Đông Sơn (nền văn minh đầu tiên của nước ta), sau này là nơi hội tụ, kết tinh và tỏa sáng của nền văn minh Đại Việt - Việt Nam trong...
Bắc Hà, một ngày cuối năm
Chuyến công tác thiện nguyện cuối năm từ A Mú Sung, xã biên giới của huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai, trở về chúng tôi rẽ vào huyện Bắc Hà để ghé thăm dinh vua Mèo và phiên chợ nổi tiếng trên miền cao nguyên trắng. Nhớ lại lần trước, cách đây khoảng gần chục năm, chúng tôi đã có lần dừng chân ở phố núi này. Khi ấy, chúng tôi đi từ huyện Hoàng Su Phì qua huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang; vượt dốc Nàn Ma để sang Bắc Hà.