Có những mùa thu không cần báo trước. Gió heo may thoáng se bờ vai, mùi lá khô thoảng qua, tiếng gió lùa vào rặng tre sót lại cuối làng, ta nhận ra: thu đã về.
Tháng Chín - tháng độc lập, tháng của cờ hoa và ký ức, tháng của những khởi đầu mới. Trong sắc trời cao xanh và dịu dàng ấy, quê hương có vẻ chậm lại đôi chút, nghe rõ bước chân mình trên đường trở về.
Tôi bước nhẹ trên đường quê. Con đường ngày nào giờ đã được trải phẳng, những ngôi nhà cao tầng nối tiếp nhau, mái ngói mới đỏ tươi phơi mình dưới nắng. Phố về trong làng, những âm thanh hiện đại len vào từng ngõ nhỏ, nhưng đâu đó, quê hương vẫn giữ lại cho mình một phần ký ức khó thay. Đó là mùi đất sau cơn mưa, mùi lúa, mùi rơm rạ phơi bên bờ ruộng, mùi khói bếp vương trên mái mỗi chiều. Là tiếng gọi nhau vọng từ cuối xóm, tiếng xe đạp lăn chậm trên con đường làng, và ánh nắng cuối ngày hằn bóng chúng tôi trên những bức tường cũ.
Tôi thèm mùi tương cà trong căn bếp nhỏ, thèm mấy cọng rau muống luộc xanh non, thèm bát cà pháo muối trong mâm cơm gia đình, thèm nghe tiếng gà gáy sớm.
Tôi thèm!
Tôi muốn ngồi thật lâu dưới hiên, nghe gió đầu thu chờn vờn qua gốc nhãn già trước cổng, ngắm đám lá khô rơi nhẹ xuống sân nhà. Trong khoảnh khắc ấy, mọi vội vã của đời sống dường như lùi lại phía sau, chỉ còn khoảng trời yên ả và nhịp thở bình yên rất quê.
Một chút se se len vào cổ áo. Một chút nắng hanh vương trên tóc, bờ môi. Một chút hương đồng nội sót lại trong gió. Tôi hít hà không khí dịu êm ấy, bỗng thấy phảng phất đâu đây một miền Đà Lạt mộng mơ với những con dốc quanh co, những hàng thông lặng lẽ và màn sương mỏng phủ mỗi sớm.
Đà Lạt mùa này có lẽ cũng giống như quê tôi: không ồn ào, không phô bày, chỉ âm thầm ở lại bằng những điều rất nhỏ. Một mùi hoa thoảng qua, một buổi chiều chậm rãi, một khoảng trời xanh đủ rộng để ta gửi vào đó những nỗi nhớ không tên.
Và rồi tôi lại thèm trở về tuổi thơ.
Thèm những buổi chiều cùng lũ bạn đi bộ xuống cánh đồng xa câu cá, bước vội trên con đường ổ gà uốn lượn, bụi vàng bám kín đôi chân gày. Chúng tôi đi đến nơi có rặng bạch đàn cao vút, có hàng xà cừ rợp bóng, nơi nắng vàng rơi xuống mặt đất thành những mảnh vụn lung linh.
Dưới những tán cây ngày ấy, lá bạch đàn khô phủ dày như một tấm thảm nâu. Chúng tôi gom lá, cành cây khô, nhóm lửa, rồi ngồi quây quần nướng mấy củ khoai lang còi mót được ở bờ ruộng, nướng cá đồng. Khói bay cay mắt, khoai nóng bỏng tay, cá thơm lừng trong gió. Chẳng ai có điện thoại, chẳng ai bận tâm đến thời gian, mặt trời dần khuất bóng thì kéo nhau về. Niềm vui khi ấy đơn giản đến mức chỉ cần đám lửa nhỏ cháy vội, cũng khúc khích cả buổi chiều.
Có những ngày tuổi thơ tưởng đã ngủ yên trong một góc ký ức. Vậy mà chỉ một cơn gió đầu thu đi qua, chỉ một mùi lá khô hay tiếng chim gọi bạn, tất cả bỗng trở về nguyên vẹn. Trở về với con đường đất, với đôi chân trần, với tiếng cười trong veo và những ước mơ chưa kịp đặt tên.
Có lẽ tuổi thơ không bao giờ thật sự mất đi. Nó chỉ lặng lẽ nằm lại trong mỗi người, chờ một mùa thu nào đó đánh thức. Để ta nhận ra, giữa bao đổi thay của cuộc sống, vẫn có một miền quê luôn ở đó, dịu dàng và bền bỉ như bóng cây già bên đường.
Thôi thì cứ thèm…
Thèm một cảm giác bình yên.
Thèm chút không khí trong lành của những ngày xưa cũ.
Thèm mùi khói bếp, mùi đất, mùi lúa, mùi lá khô và vị ngọt của quê hương.
Thèm một mùa thu đã đi qua, nhưng chưa bao giờ rời khỏi.
Thu về, trời cao hơn, gió dịu hơn, lòng người se lại.
Nhắm mắt, hít thật sâu, bỗng thấy mình như được trở về. Trở về mái nhà, với tuổi thơ, với những tháng ngày trong trẻo nhất.
Thu…
Thật bình yên!
