Chiều hôm ấy, lão Chư không còn ngồi vắt vẻo trên hiên nhà văn hóa đang xây dở, nhai trầu tóp tép như mọi khi. Hôm nay, lão chống gậy, bước chân khệ nệ, chắp tay sau lưng đi quanh khu tái định cư mới, ngắm nghía những lô đất vừa chia, như thể mình cũng sắp sở hữu dăm ba miếng.
Gió đưa chuyện đến tai, lão nghe thấy vợ chồng nhà Nghĩa Lé xóm bên ríu rít chỉ trỏ bàn nhau:
– Nhà mình bốc được cái lô này đẹp quá, những ba mặt tiền! Mấy ông cò đất hôm trước trả gần 5 tỷ, nhưng phải đủ 5 tỷ thì mình mới bán nhé!
– Đúng đấy! Mình được những 3 lô, mỗi lô 50 m2, giờ bán bớt một lô đi, lấy tiền xây nhà cho tử tế. Bao năm vất vả, con cái cũng lớn rồi, tội gì. Mảnh còn lại thì để đấy, ai biết giá đất còn tăng đến đâu!
Nghe đến đây, lão Chư khựng lại. 5 tỷ! Số tiền mà cả đời lão chưa từng được chạm tới, nay chỉ nghe thoáng qua cũng thấy hoa mắt chóng mặt. Lão bước thêm vài bước mà chân tay bủn rủn, rồi không biết thế nào lại ngồi phịch xuống vệ đường. Dưới mông lộm cộm mấy viên sỏi, nhưng lão chẳng còn cảm giác gì nữa.
Bà Liên Vèn – dân buôn chính hiệu của làng – vừa đi thể dục qua, thấy lão ngồi thừ ra bèn tò mò hỏi:
– Cụ Chư nay rảnh ghê! Say trầu hay sao mà mặt mũi thất thần thế kia?
Lão Chư nhếch mép cười, hở ra hàm răng đã nhuộm màu thời gian vì ăn trầu quá độ:
– Say chứ! Say tiền, cô Liên ạ… Hớ hớ!
Nghe thấy chữ “tiền”, bà Liên đứng sững lại, mắt sáng hơn cả đèn pha ô tô:
– Tiền đâu hả cụ? Cụ cho con vay ít, con đầu tư mua một mảnh đất khu này cho thằng cu út nào!
Rồi bà xuýt xoa:
– Khiếp, có nhà thì đất đai ở không hết, có nhà thì mấy thế hệ chui rúc trong căn nhà cấp bốn. Chẳng biết ai sướng, ai khổ…
Lão Chư trầm ngâm. Đất đẻ ra tiền, mà tiền cũng đẻ ra chuyện. Người khôn dùng tiền thì phất lên, người vụng về thì chỉ có nước “cạp đất mà ăn”. Đất có thể đổi đời, nhưng cũng có thể đẩy người ta vào cảnh trắng tay. Ở làng, có người chưa kịp xây nhà lầu đã lụi bại vì cờ bạc; có người chưa kịp hưởng giàu sang đã đổ bệnh hiểm nghèo.
Mới hôm qua, có nhà còn vui vẻ quây quần, nay bỗng dưng lục đục chỉ vì chia chác không đều. Có người khi nghèo thì hiền lành chất phác, đến lúc có tiền lại sinh tật, “đổ sông đổ bể”, nhà cửa tan hoang, gia đình ly tán.
Lão Chư chống gậy đứng dậy, thở dài một tiếng:
– Đúng là đời đổi thay vì đất, mà người cũng đổi thay vì tiền…
Nhưng dạo gần đây, giá đất có vẻ chững lại. Đám “cò lạc” lại dạt đi đâu mất, trả lại sự bình yên vốn có cho làng Nọ, thôn Yên.
